ఆయుర్వేద వైద్యంలో ‘జిల్లేడు’ ప్రాముఖ్యం
ఆస్క్లిపియడేసి కుటుంబానికి చెందిన జిల్లేడు శాస్త్రీయనామం కెలో ట్రాపిస్ జైగాన్షియా (లిన్నెయస్)(calotropis gigantea) డ్రయాండ్. ఇది గరిష్టంగా మూడు మీటర్ల ఎత్తు వరకూ పెరిగే బహువార్షికపు మొక్క. గిచ్చితే…
ఆస్క్లిపియడేసి కుటుంబానికి చెందిన జిల్లేడు శాస్త్రీయనామం కెలో ట్రాపిస్ జైగాన్షియా (లిన్నెయస్)(calotropis gigantea) డ్రయాండ్. ఇది గరిష్టంగా మూడు మీటర్ల ఎత్తు వరకూ పెరిగే బహువార్షికపు మొక్క. గిచ్చితే…
ఈ చెట్టును గాలివాన చెట్టు అని ఎందుకు పిలుస్తారంటే కొన్నేళ్ళక్రితం గాలివానకు విత్తనము భూమిమీద పడి దేశమంతటా వ్యాపించింది. అప్పటినుంచీ ఈ చెట్టుకు ఆ పేరు సార్ధకమైంది….
వనాఢ్య అని సంస్కృతంలోను, Wild citron అని ఆంగ్లములోను పిలువబడే అడవి మాదీఫలము చలువచేసే గుణము కలిగి ఉంటుంది. విపాకమున కూడా పులుపు రుచియే కలిగి ఉంటుంది. …
ప్రసారణి-సుప్రసార అని సంస్కృతంలోను, Paederia Foetida అని ఆంగ్లములోను పిలువబడే గొంతెమగోరు మొక్క భూమిమీద రెండుమూడు గజముల దూరం వరకూ సవరము వలె గుజ్జుగా పాకుతుంది. సీతాదేవి…
కచోర-శఠీ అనే పేర్లు కలిగిన కచోరము గుల్మజాతిలోనిది. దీన్ని ఆంగ్లములో Curcuma Zedorea and Curcuma Zerumbet పిలుస్తారు. ఈ కచోరములో దుంప మాత్రమే ప్రధానమైన ఔషధం….
గంధమాంసి ని తెలుగులో కూడ గంధమాంసి అనే అంటారు. బజారులో దొరుకు గ్రంధ్యాణపు దినుసు. చేదుగా ఉంటుంది. విపాకమున కారపు రుచిగా మారుతుంది. జటామాంసిలో ఒక రకము….
వికంతత, సృవావృక్ష అని సంస్కృతంలో పిలువబడే కాండ్రేగు చెట్టు శాస్త్రీయనామం Flacourtia Sapida and F.Ramontchi. ఈ మొక్క పెద్ద గుల్మజాతిలోనిది. విస్తారంగా అడవులలో పెరుగుతుంది. పొలాల…
చిత్రక, అగ్ని, Plumbago Zeylanica అనే శాస్త్రీయనామం కలిగిన చిత్రమూలము చెట్టు సుమారు రెండు అడుగుల ఎత్తు వరకూ పెరుగుతుంది. కాండము నున్నగా ఉంటుంది. అకులు…
చల్లగుమ్ముడు వేరు మాత్రమే మందులకు ఉపయోగిస్తారు. చల్లగుమ్ముడు వేరు కషాయము పెట్టి లోనికి ఇచ్చినట్లయితే విరేచనమగును. చల్లగుమ్ముడువేరు గంధము అరగదీసి పట్టువేసినట్లయితే వాత నొప్పులు తగ్గుతాయి. చల్లగుమ్ముడు…
ఏడాకుల అరటి: సప్తపర్ణ అని సంస్కృతంలోను, Alstonia Scholaris , Aolecandrifolia, Echites Scholaris అని ఇంగ్లీషు లోను పిలువబడే మిక్కిలి గొప్ప వృక్షము ఏడాకుల…
మంజిష్ఠ: మంజిష్ఠ, కాలమేషికా, సమంగా, అరుణ అనే పేర్లు సంస్కృతంలోను, Rubia Maunjistha అని ఇంగ్లీషులోను పిలువబడే మంజిష్ట తీగజాతికి చెందినది. ఆకులకు నూగు ఉంటుంది….
గుమ్ముడుచెట్టు గంబారీ, కాశ్మరి అని సంస్కృతములోను, Cmelina Arborea and Cmelina Parvitxora అని ఇంగ్లీషులోను పిలువబడే గుమ్ముడు చెట్టు దశమూలములలో చేరిన వృక్షము. దళసరి…
కుటజ ప్రకాశ అని సంస్కృతంలో పిలువబడే గిరిమల్లికవృక్షజాతిలోనిది. ఆకులు కోలగాను, పెళుసుగాను ఉంటాయి. కాయలు అర్ధచంద్రాకారములో వంకరగా ఉంటాయి. సువాసన కలిగిన తెల్లని పువ్వులు పూస్తుంది. గిరిమల్లిక…
Gymnema Sylvestre Asclepias Geminata అనే శాస్త్రీయ నామం కలిగిన ఒద్దిచెట్టు పెద్ద వృక్షము. సంస్కృతంలో మేషశృంగీ అనే పేరుతో పిలువబడుతుంది. పర్వతారణ్యములలో విస్తారంగా పెరుగుతుంది. ఎర్రటిపూలు…
గుగ్గులు, గంధరాజ, దేవధూప అనే పేర్లు కూడా కలిగిన గుగ్గిలము చెట్టు వృక్షజాతిలోనిది. పర్వత ప్రాంతములలో గాని, మరు భూములలో గాని పెరుగుతుంది. ఆకులు వేపాకులవలె ఉంటాయి….